Yağışlı havaların ardından doğada daha sık görülmeye başlayan yabani mantarlar, ciddi zehirlenmelere ve ölüme neden olabiliyor. Uzmanlar, mantarların zehirli olup olmadığını anlamak için kullanılan tat, koku, gümüş kaşık ve soğan gibi geleneksel yöntemlerin bilimsel dayanağı bulunmadığına dikkat çekerek vatandaşları uyardı.
Geleneksel yöntemler ölümcül sonuçlara yol açabilir
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Pamukova Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hamza Bozkır, yabani mantar tüketiminin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirterek doğadan mantar toplanmaması gerektiğini söyledi.
Halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara değinen Bozkır, böceklerin veya salyangozların tükettiği mantarların insanlar için de güvenli olduğu düşüncesinin doğru olmadığını ifade etti. İnsanlar açısından ölümcül toksinler içerebilen Amanita phalloides türünün bazı böcekler ve salyangozlar tarafından tüketilebildiğini belirten Bozkır, bunun canlıların fizyolojik farklılıklarından kaynaklandığını kaydetti.
Mantarın soğanla veya gümüş kaşıkla pişirildiğinde renk değiştirmesinin zehirli olduğunu göstermediğini vurgulayan Bozkır, hoş kokulu ve güzel tatlı mantarların da ölümcül toksinler içerebileceğini söyledi.
Sakarya ormanlarında görülebilen zehirli türlere dikkat
Bölgede karşılaşılabilecek zehirli mantar türleri hakkında bilgi veren Bozkır, Amanita phalloides (evcikkıran) türünün Türkiye’de mantar zehirlenmelerine bağlı ölümlerin büyük bölümünden sorumlu olduğunu belirtti. Genellikle meşe ve kestane ormanlarında yetişen bu mantarın şapka renginin zeytin yeşilinden sarıya kadar değişebildiğini ve yenilebilir türlerle karıştırılabildiğini ifade etti.
Bozkır, kırmızı şapkası üzerindeki beyaz beneklerle tanınan Amanita muscaria (sinek mantarı) türünün halüsinojenik ve nörotoksik bileşikler içerdiğini, Omphalotus olearius (yalancı kızılağaç mantarı) türünün ise ağaç kökleri ve odun kalıntıları çevresinde yetişerek tüketildiğinde ciddi sağlık sorunlarına neden olabildiğini aktardı.
Yanlış teşhis tedaviyi geciktirebilir
Mantarların birbirine benzeyen fiziksel özelliklerinin yanlış teşhislere yol açabildiğini belirten Bozkır, doğru sınıflandırma için mikroskobik incelemeler, spor renkleri, lamel yapıları ve gerektiğinde kimyasal testlerin gerekli olduğunu söyledi.
Geçmişten aktarılan bilgilere güvenilerek mantar toplanmasının ciddi risk taşıdığını vurgulayan Bozkır, zehirlenme vakalarında tüketilen mantarın türünün bilinmemesinin veya numunesinin bulunmamasının hastanelerde doğru tedavinin uygulanmasını geciktirebildiğine dikkat çekti.
Zehirlenmeler karaciğer ve böbrek nakline kadar ilerleyebilir
Yabani mantar zehirlenmelerinin ağır sonuçlar doğurabileceğini belirten Bozkır, bazı vakaların karaciğer veya böbrek nakli gerektirebildiğini, hatta ölümle sonuçlanabildiğini ifade etti.
Vatandaşlara doğadan mantar toplamamaları çağrısında bulunan Bozkır, mantar ihtiyacının üretim standartları belli olan güvenilir satış noktalarından karşılanması gerektiğini belirtti.
