ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukası, verilen sürenin dolmasıyla birlikte yürürlüğe girdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, uygulamanın Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki tüm İran limanlarını kapsadığı ve bayrak ayrımı gözetmeksizin tüm gemi trafiğine uygulanacağı bildirildi.
Abluka kapsamında, İran limanlarına giren ya da bu limanlardan çıkan gemilerin durdurulabileceği, yönlendirilebileceği ve hatta el konulabileceği açıkça ifade edildi. Ancak Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara giden uluslararası transit geçişlerin engellenmeyeceği vurgulandı.
“Tarafsız ama sıkı denetim”
CENTCOM açıklamasında, ablukanın “tarafsız” şekilde uygulanacağı belirtilse de, bölgedeki tüm gemilerin denetim (ziyaret ve arama) sürecine tabi tutulabileceği aktarıldı. Kaçak kargo şüphesi bulunan gemiler durdurulabilecek, rota değiştirme ve alıkoyma uygulanabilecek. İnsani yardım taşıyan gemilere ise denetim sonrası izin verilecek.
Abluka alanının, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nın doğusundaki Arap Denizi’ni de kapsadığı bildirildi.
İran’dan ilk tepki: “Diğer kartlarımızı oynarız”
İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD’nin adımını “gerçeklikten uzak” olarak nitelendirdi. Azizi, gerekirse farklı seçeneklerin devreye sokulabileceğini söyledi.
Trump’tan sert mesaj
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a geçiş ücreti ödeyen gemilerin hedef alınacağını belirterek sert ifadeler kullandı. Trump ayrıca Hürmüz’deki mayınların temizlenmeye başlanacağını duyurdu.
Bölgesel risk artıyor
Uzmanlara göre bu adım, küresel enerji ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz hattında jeopolitik gerilimi ciddi şekilde tırmandırabilecek bir gelişme. Dünya petrol sevkiyatının önemli bir kısmı bu dar geçitten sağlanırken, olası bir tırmanışın petrol fiyatları ve küresel ticaret üzerinde doğrudan etkili olması bekleniyor.
