Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, HDP kapatma davası, Selahattin Demirtaş ve Can Atalay kararları ile bireysel başvuru sistemine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Ankara Vilayetler Evi’nde basın mensuplarıyla bir araya gelen Özkaya, gündemdeki dosyalar ve mahkemenin iş yüküne dair açıklamalar yaptı.
Kadir Özkaya, HDP hakkında açılan kapatma davasının kapsamının oldukça geniş olduğunu belirterek, iddianamenin 840 sayfadan oluştuğunu, dosyada 60 klasör ve yaklaşık 200 GB dijital materyal bulunduğunu ifade etti. Dosyada 520 kişi ve 4 bin eylemin yer aldığını aktaran Özkaya, dört raportörün görevlendirildiğini ve teknik incelemede sona yaklaşıldığını söyledi. Esas inceleme aşamasına geçilmesinin yakın olduğunu kaydetti.
Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ve milletvekilliği düşürülen Can Atalay hakkında verilen kararlarla ilgili soruları da yanıtlayan Özkaya, Atalay hakkında AYM’nin üç ayrı ihlal kararı bulunduğunu hatırlattı. Milletvekilliği sıfatı devam ettiği sürece yargılamanın durması gerektiğine ilişkin kararların altında imzası olduğunu belirten Özkaya, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Demirtaş hakkında verdiği ihlal kararlarının uygulanması konusunda AYM’nin doğrudan bir icra yetkisi bulunmadığını dile getirdi.
Bireysel başvuru sistemine ilişkin verileri de paylaşan Özkaya, 1 Ekim 2025’ten bu yana elektronik ortamda 6 bin 686 başvuru yapıldığını açıkladı. 23 Eylül 2012 ile 31 Aralık 2025 tarihleri arasında toplam 714 bin 774 başvurunun alındığını belirten Özkaya, bu başvuruların yüzde 87,2’sinin karara bağlandığını söyledi. 2025 yılında 64 bin 321 başvuru yapılırken, 71 bin 175 dosyanın sonuçlandırıldığını ifade etti. İhlal kararlarının büyük bölümünü makul sürede yargılanma hakkının oluşturduğunu, hak bazlı ihlallerde ise en çok adil yargılanma ve mülkiyet hakkının öne çıktığını kaydetti. İhlal kararlarının yüzde 99,7’sinin gereğinin yerine getirildiğini belirten Özkaya, bireysel başvuru sisteminin etkili şekilde işlediğini vurguladı.
Parti kapatma davalarına ilişkin de bilgi veren Özkaya, 2025 yılı sonu itibarıyla derdest dosya sayısının 5 olduğunu açıkladı. Siyasi partilerin mali denetiminde Sayıştay ile koordineli çalışıldığını ifade etti. Yüce Divan yargılamalarına ilişkin olarak ise 2017’den bu yana 12 dosyanın karara bağlandığını ve 2025 sonu itibarıyla derdest Yüce Divan dosyasının bulunmadığını söyledi.
Özkaya ayrıca, 2026 yılı Eylül ayı itibarıyla yapay zekanın bireysel başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesinde kullanılmasının planlandığını açıkladı. Yapay zekanın raportörlere yardımcı olacağını, hukuki değerlendirme ve karar aşamasında ise yetkinin insanlarda olacağını belirtti.
